Frank Distel serie van Arie van der Lugt
Echte jongensboeken
De verhalen over Frank Distel en zijn HBS-vrienden Bram Verwoerd en Jan Overdijk zijn echte jongensboeken. Ze zijn geschreven door de bijna vergeten schrijver Arie van der Lugt (1917 – 1996). Ik heb nog de vijf originele exemplaren die ik zo rond mijn tiende moet hebben gelezen. De titels zijn: Frank Distel en de bende van de gele rat, Frank Distel en de verdwenen Platvoet, Frank Distel en de schat in de ruïne, Frank Distel en de spion van de duivelskloof en Frank Distel en het geheim van doctor Pierewiet. Titels die mijn verbeelding prikkelden. Het zijn spannende boeken met veel actie en gevaarlijke situaties. Diepgang of literaire pretenties hadden ze niet. Frank, Bram en Jan wonen in Rotterdam, en het eerste boek, Frank Distel en de bende van de gele rat, begint met een scène waarin de jongens hun laatste centen bijeenschrapen om een oude automotor te gaan kopen bij een sloopbedrijf voor hun boot de Triton.
Misschien dat Van der Lugt hier wel een beetje leunt op de boeken over De Kameleon van H. de Roos, die ook een bootje bedacht met een ingebouwde automotor. De Roos deed dat al tien jaar eerder. Zijn er nog meer overeenkomsten? Nee, want Frank, Bram en Jan zijn ouder dan Hielke en Sietse en hun avonturen zijn bepaald ingewikkelder en gewelddadiger dan de toch wel gemoedelijke belevenissen op het Friese platteland van de gebroeders Klinkhamer. De Frank Distelserie is nooit zo populair geworden als die van de Kameleon. De boeken zijn uitgegeven als pockets en voor zover ik kan nagaan zijn er elf deeltjes verschenen, het eerste in 1958. Later is een aantal nog geïllustreerd en gemoderniseerd en opnieuw uitgebracht als Poolpockets.
Frank en zijn vrienden hebben dus de gestroomlijnde Triton, een eigengebouwde raceboot – iedere jongen wilde zo’n ding natuurlijk hebben – als snel vervoermiddel in de Rotterdamse haven. De drie nemen het op tegen allerlei gespuis, zoals drugssmokkelaars, een gestoorde uitvinder, spionnen en criminele bendes. Altijd bijgestaan door agent Kobus Platvoet, die hen regelmatig uit benarde situaties redt, maar andersom is dat ook wel eens het geval.
Voor mij waren het boeken die me in een wereld brachten die ik nog niet kende. Een ruige en gevaarlijke wereld. Eigenlijk waren ze een goede overgang van de wat kinderlijke jeugdboeken over De Kameleon naar volwassen politieromans over Maigret van George Simenon en over Miss Marple en Hercule Poirot van Agatha Christie, die ik later ging lezen. Maar in de periode rond mijn tiende waren de verhalen over Frank Distel van Arie van der Lugt mijn lievelingsboeken.
Pieter Feller
