Maatschappijkritisch verhaal in een SF jasje

27-maart-2013 | Categorie: Thrillers & Spanning

De duisternis voorbij – Sarah Morton – Artscience – 307 blz.

De duisternis voorbijSarah Morton is al als schrijfster actief sinds haar zeventiende, toen zij boeken schreef over zichzelf en haar leven met autisme. De duisternis voorbij is het vervolg op de eerder verschenen Ziek van angst, en is haar tweede fictieve verhaal.Hoofdpersoon Conner is ondertussen 17 jaar oud en werkt er hard aan om een echte, sterke verzetsstrijder te worden tegen Worldwide Prostration Collectief. Met name met generaal Whispers wil hij graag afrekenen. Wanneer Verzetsleider Finn Hitler zich overgeeft om zijn collega’s te redden, familievriend Alan en zusje Megan verdwijnen, is het genoeg geweest. Alles is terug te leiden naar Whispers, en Conner gaat de strijd aan om te geliefden te redden. Zal dit hem lukken, zoals hij ook voor elkaar kreeg toen hij pas 12 was? Zal hij de wereld kunnen bevrijden van de fascistische praktijken van het WPC?

Eigenlijk is De duisternis voorbij niet zozeer een losstaand verhaal, maar een boek vol informatie over het verleden en kritiek op bepaalde zaken uit het heden. Dit doet Morton door Conner een boek te laten schrijven. Ze zet het neer als een levensverhaal van de jongen, maar het is in feite een verkapt geschiedenisboek om duistere gebeurtenissen aan de kaak te stellen.
Via het boek van Conner geeft ze ook bepaalde praktijken die vandaag de dag spelen ervan langs. Zo schetst ze een niet erg positief beeld van Bureau Jeugdzorg en de Kinderbescherming. Even lijkt ze zelf het Nazi-beleid van het WPC met Jeugdzorg te vergelijken door te suggereren dat beide organisaties kinderen zomaar van hun ouders afnemen, wat van grote invloed is op de karaktervorming van de kleintjes.
Daarnaast laat ze nog eens fijntjes weten dat Megan, autist in hart en nieren, in de toekomst geen psychologisch label opgeplakt krijgt zoals tegenwoordig met veel kinderen wel gebeurt. Met autisme ben je anders, maar absoluut niet gek. De mening van de schrijfster ligt er soms wat dik bovenop, maar haar punt is zeker gemaakt.

Kritiek van mijn kant op dit boek van Morton is vooral gericht op de onnatuurlijke dialogen. Niemand die onder vrienden praat gebruikt het woord “daarginds”. En ik zou na een zelfmoordpoging eerder “Ik wil dood” zeggen dan “Ik ben blij hier mijn levenspad te kunnen beëindigen.”
Ondanks dat Morton in De duisternis voorbij verantwoording aflegt voor de slimme woorden van de kinderen in het verhaal (“Ze leert en ontwikkelt zich snel, alsof ze verwacht niet veel tijd meer te hebben, niet oud te worden.”), blijft het onnatuurlijk. Een kind van 5 zegt niet “executeren”, hij zal het “doodmaken” noemen. Dit is jammer.
Morton kent een hoop woorden, weet ze ook goed te gebruiken in verhalende zinnen, maar in de dialogen passen ze niet altijd.

Opvallend is dat veel personages regelmatig flauwvallen of bewusteloos raken. Zit er in de toekomst iets in de lucht of in het water? Zo vaak flauwvallen kan volgens mij nooit goed zijn voor een mens, zeker niet in het heetst van de strijd wanneer je grootste vijand voor je staat.

Al met al is De duisternis voorbij een maatschappijkritisch boek. Het gaat niet altijd om het avontuur van Conner. Dit lijkt slechts een verpakking te zijn voor de onderliggende boodschap. Morton maakt in De duisternis voorbij vooral haar mening duidelijk.

Felice Beekhuis

Pin It

1 Reactie

  • Inderdaad is dit een boek met meerdere lagen. Het schetst een beeld die ook op bestaande totalitaire regimes van toepassing kan zijn. Een soort anti-utopie.
    Het was niet bedoeld om bestaande misstanden aan het licht te brengen, daar heb ik mijn columns voor.
    Het boek is ook maatschappijkritisch, maar het idee om ook geschiedenis erbij te halen, kwam pas toen ik al aan het manuscript bezig was. Het historische perspectief zou kunnen bijdragen aan de diepgang. Zelf vind ik boeken waarin er verbanden worden gelegd naar andere gebeurtenissen of tijden ook psychologisch sterker dan enkel een spannend verhaal. Dat greep mij ook zo aan bij 1984, het boek van George Orwell, waar de hoofdpersoon leeft in een wereld waar de Staat de gevoelens en gedachten van de bevolking beheerst.
    De toestanden in de wereld vormen onderdeel van het plot van De duisternis voorbij; waar vanuit is het Worldwide Prostration Collectief ontstaan? Welk verband is er met de geschiedenis en het heden?

    Personages vallen vaak flauw, maar pas op het moment dat ze al verslagen zijn.

    Mijn eerste woord scheen ‘postcodeboek’ te zijn. Toen was ik nog geen twee jaar. Mijn taalgebruik als kind scheen ouwelijk en formeel te zijn.

    Deze reactie is niet bedoeld om de recensie tegen te spreken, maar om het een het ander toe te lichten.

Boek van de Week

Monument voor een tante

Categorie: Biografie & Autobiografie, Boek van de week, Columns & Korte verhalen, Non-fictie

Tante Jo – Sander Donkers – Lebowski – 160 blz. Sander Donkers (1967) is journalist, schrijver en columnist voor de Volkskrant. Hij schreef eerder een biografie over de zanger van The Golden Earring, Barry Hay,…

Boek van de week archief

13-november-2020 | Lees verder | Reageer!